İhracat Faturası Nasıl Kesilir? 23 Haneli Referans Numarası

İhracat faturası, e-Fatura mükellefi bir ihracatçıda e-Fatura olarak düzenlenir: alıcı alanına yurt dışındaki müşteri değil, 1460415308 vergi numaralı T.C. Ticaret Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı yazılır, fatura tipi “ihracat” seçilir. Ticaret Bakanlığı sistemi faturaya 23 haneli bir TPS referans numarası verir ve gümrük çıkış beyannamesinde bu numara 0886 belge koduyla beyan edilir. Faturanın görünen yüzünde yine gerçek alıcı, yani yurt dışındaki müşteri yer alır. KDV tarafında dayanak 3065 sayılı Kanun’un 11/1-a maddesidir: ihracat teslimleri KDV’den istisnadır, ancak mal Türkiye gümrük bölgesinden çıkmadıkça istisna işlemez.

İhracat Faturası Kime ve Hangi Bilgilerle Düzenlenir?

KDV Genel Uygulama Tebliği’ne göre ihracat teslimine ait fatura ve benzeri belgeler yurt dışındaki müşteri ya da serbest bölgedeki alıcı adına düzenlenir. Kanun’un 12. maddesine göre yurt dışındaki müşteri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılardır. Türkiye’de yerleşik bir firmanın yurt dışında kendi adına müstakil çalışan şubeleri de bu kapsamdadır.

Fatura içeriği için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 230. maddesi geçerlidir. Faturada en az şunlar bulunur:

Düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası
Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası
Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası
Malın nev’i, miktarı, fiyatı ve tutarı
Malın teslim tarihi ve irsaliye numarası

Aynı Kanun’un 231/5. maddesi, faturanın malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenmesini ister; bu sürede düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.

KDV İstisnası Hangi Şartlarla İşler?

Kanun’un 12. maddesi bir teslimin ihracat sayılması için iki şart arar:

Teslim yurt dışındaki bir müşteriye ya da serbest bölgedeki alıcıya yapılmalıdır (gümrüksüz satış mağazaları ve yetkili gümrük antreposu işleticisi de maddede sayılır).
Mal Türkiye gümrük bölgesinden çıkıp bir dış ülkeye ya da serbest bölgeye varmalıdır.

Tebliğ, bu şartları taşımayan bir işlemin dış ticaret mevzuatında ihracat sayılsa bile KDV istisnasından yararlanamayacağını açıkça yazar. Alıcı adına hareket eden yurt içindeki bir firmaya yapılan teslim ise vergiye tabidir; istisna, o firmanın yaptığı ihracat için geçerlidir.

e-Fatura ile İhracat Faturası Adım Adım

VUK Genel Tebliği (Sıra No: 509), e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerin 3065 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamındaki mal ihracında düzenleyecekleri faturaları, Tebliğin “V.7.” ve “VIII.” bölümlerindeki istisnai haller dışında e-Fatura olarak düzenlemesini zorunlu kılar. Ticaret Bakanlığı’nın ihracat e-Fatura kullanım kılavuzuna göre süreç şöyle işler:

Fatura hazırlanır. Entegratör ya da GİB uygulaması üzerinden, alıcısı 1460415308 vergi numaralı T.C. Ticaret Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, fatura tipi ihracat olacak biçimde düzenlenir. Gönderim etiketi olarak urn:mail:[email protected] seçilir.
Kodlar doğrulanır. Kılavuz, GTİP kodunun 12 haneli, boşluksuz ve noktalamasız sayısal bir değer olmasını; birim kodunun gümrük beyannamesindeki birim kodlarıyla, döviz ve ülke kodunun da Bakanlık sistemindeki kodlarla aynı olmasını ister. Geçersiz kod varsa e-Fatura oluşmaz ve iptal gerekmez; bilgiler düzeltilip yeniden gönderilir.
TPS numarası alınır. Kontroller geçilirse fatura Ticaret Bakanlığı sistemine iletilir ve 23 haneli TPS numarası üretilir. Kılavuz, gümrük beyannamesinin bu numara alınmadan düzenlenmemesini söyler.
Beyannamede kullanılır. TPS numarası, gümrük çıkış beyannamesinde 0886 kodu ile birlikte kullanılır. Kılavuza göre 0886 ile beyan edilen faturanın kabul cevabı, beyanname kapandıktan sonra otomatik olarak Gelir İdaresi’ne iletilir.

Bir fatura hatalı çıkarsa kılavuz iki yol gösterir: hiçbir beyannamede kullanılmamış e-Fatura portaldan (efatura.gtb.gov.tr) iptal edilir; bir beyannamede kullanılmışsa önce gümrük idaresinden beyannamede düzeltme istenir, fatura boşa çıkarıldıktan sonra iptal edilir.

Gelir İdaresi ya da Ticaret Bakanlığı sistemlerinde iki saati aşan bir sorun nedeniyle e-Fatura oluşmuyorsa, kılavuz kâğıt (matbu) fatura ile gümrük çıkış beyannamesine 0100 belge koduyla işlem yapılmasına izin verir. Bu durumda kabul cevabı otomatik gitmez; vergi iadesi ve mahsup için Gelir İdaresi ile görüşülmesi gerekir. Kılavuza göre iki saatlik sistem sorunu dışında hiçbir e-Fatura 0100 koduyla beyan edilmemelidir.

Döviz Kuru, KDV Beyanı ve Belgeler

Ticaret Bakanlığı kılavuzu faturadaki döviz kodunu da doğruladığı için fatura, işlemin yapıldığı döviz cinsiyle hazırlanır; KDV beyanında TL karşılığı ise Tebliğ’deki kurala göre bulunur. İhracat bedeli, gümrük beyannamesinin kapanma tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden TL’ye çevrilir. O gün Resmî Gazete’de kur ilan edilmemişse kapanma tarihinden önceki ilk yayımlanmış kur esas alınır.

Beyan, ihracat faturası malın yurt dışına çıktığı dönemden önce düzenlenmiş olsa bile, gümrük beyannamesinin kapanma tarihini içine alan dönemin KDV beyannamesiyle yapılır. Bunun için “İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığındaki “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosunda 301 kod numaralı satır kullanılır. İç gümrükte yapılan ihracatta ihracatın gerçekleştiği tarih, beyannamenin sınır gümrüğünde kapatıldığı tarihtir.

İstisnayı belgelemek için gümrük beyannamesi ve satış faturaları bir dilekçeyle, istisnaya ilişkin beyannamenin ekinde vergi dairesine verilir. Elektronik ortamdan alınan belgeler için dilekçe ekinde internet vergi dairesi liste alındısı yeterlidir. Gümrük beyannamesi yerine, tarih, sayı, malın cinsi, miktarı ve tutarı gibi bilgileri içeren bir liste de verilebilir. Fatura ile gümrük beyannamesi arasında uyumsuzluk varsa vergi dairesi ilgili gümrük müdürlüğünden bilgi ister ve işlemi buna göre yapar.

Teslim Şekli (Incoterms) Faturada Zorunlu mu?

VUK 230. maddenin sıraladığı asgari fatura bilgileri arasında teslim şekli yoktur. Teslim şekli ticari sözleşmenin konusudur. Kural seti Uluslararası Ticaret Odası’nın (ICC) Incoterms metnidir; ICC’nin Incoterms sayfasında 11 kurallı Incoterms 2020 sunulur ve sayfa “Incoterms 2025” adlı bir sürümden söz etmez. Faturadaki ifade sözleşmedeki kuralla ve yılıyla birebir aynı olmalıdır; örneğin “CIP Hamburg Limanı (Incoterms 2020)”.

İhraç Kayıtlı Fatura Farklı Bir Belgedir

Yurt dışı müşteri adına kesilen bu fatura ile imalatçının ihracatçıya KDV tahsil etmeden kestiği fatura aynı şey değildir. İkincisi 3065 sayılı Kanun’un 11/1-c maddesine dayanır, tecil-terkin ve üç aylık ihracat süresine bağlıdır; ayrıntısı ihraç kayıtlı fatura nasıl kesilir yazısındadır. Fatura düzenleme usulünün genel hatları için basit usulde fatura nasıl kesilir yazısına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İhracat faturasında KDV var mı?

Hayır. 3065 sayılı Kanun’un 11/1-a maddesine göre ihracat teslimleri KDV’den istisnadır. İstisna için malın Türkiye gümrük bölgesinden çıkıp bir dış ülkeye ya da serbest bölgeye ulaşması gerekir.

İhracat faturası kime kesilir?

Tebliğe göre yurt dışındaki müşteri ya da serbest bölgedeki alıcı adına düzenlenir. e-Fatura olarak düzenlenen ihracat faturasında teknik alıcı T.C. Ticaret Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı’dır.

İhracat faturası e-Fatura olarak mı kesilmeli?

e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerin 3065 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamındaki mal ihracı faturaları, Tebliğin V.7. ve VIII. bölümlerindeki istisnai haller dışında e-Fatura olarak düzenlenir.

TPS numarası nedir ve ne işe yarar?

Ticaret Bakanlığı sisteminin e-Faturaya verdiği 23 haneli referans numarasıdır. Gümrük çıkış beyannamesinde 0886 belge koduyla birlikte kullanılır.

Döviz cinsinden kesilen faturanın KDV beyanında hangi kur kullanılır?

Gümrük beyannamesinin kapanma tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış Merkez Bankası döviz alış kuru. O gün kur ilan edilmemişse kapanma tarihinden önceki ilk yayımlanmış kur kullanılır.

Fatura kaç gün içinde düzenlenmelidir?

213 sayılı Kanun’un 231/5. maddesine göre malın teslim tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde. Bu sürede düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.

İhracat Faturası Nasıl Kesilir? e-Faturada Alıcı Ticaret Bakanlığı, TPS No 23 Haneli