İhraç kayıtlı fatura, imalatçının ihraç edilmek şartıyla ihracatçıya sattığı mal için KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesi uyarınca KDV tahsil etmeden kestiği faturadır. Faturaya şu ifade yazılır: “3065 sayılı KDV Kanununun (11/1-c) maddesi hükümlerine göre, ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, KDV tahsil edilmemiştir.” Tahsil edilmeyen ama beyan edilen KDV vergi dairesince tecil edilir; mal, ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilirse tecil edilen vergi terkin olunur. Bu yazıdaki bilgiler, KDV Genel Uygulama Tebliği’nin “İhraç Kaydıyla Teslimlerde Tecil-Terkin Uygulaması” bölümüne dayanır.
İhraç Kayıtlı Fatura Kim Kime Kesilir?
Faturayı imalatçı keser, alıcı ihracatçıdır. İhracatçı, aldığı malı yurt dışındaki müşterisine satmak üzere ihraç edecektir; yani fatura yurt dışındaki alıcıya değil, malı ihraç edecek yerli firmaya düzenlenir. Tebliğe göre bu uygulama, imalatçıların ihracatçılara ihraç kaydıyla yaptığı mal tesliminde geçerlidir; Türkiye’de ikamet etmeyenlere özel fatura ile yapılan satışlarda “İstisna İzin Belgesi” alan satıcılara yapılan ihraç kayıtlı tesliminde de 11/1-c kapsamında işlem yapılabilir.
Faturaya Yazılacak İfade ve KDV’nin Akıbeti
Fatura, malın tabi olduğu KDV üzerinden düzenlenir ve yukarıdaki ifade faturaya yazılır. Mükellef bu vergiyi tahsil etmez, ancak ilgili dönemin KDV beyannamesinde beyan eder. Vergi dairesi vergiyi tarh ve tahakkuk ettirip tecil eder; ihracat süresinde gerçekleşirse vergi terkin olunur.
Tebliğ, tecil-terkin uygulamasının ihtiyari olduğunu da belirtir: imalatçı isterse ihracatçıdan KDV tahsil ederek de teslim yapabilir.
Fatura tarihi için tebliğin ölçüsü şudur: ihraç kaydıyla teslime ait faturanın esas itibarıyla ihracatçının düzenlediği fatura tarihinden önceki bir tarihte düzenlenmiş olması gerekir. İmalatçı faturası ihracatçı faturasından ya da fiili ihraç tarihinden sonraki bir tarihi taşıyorsa, 213 sayılı Kanun’daki fatura düzenleme sürelerine uyulması kaydıyla tecil-terkin yine uygulanabilir.
Satıcı Olarak Hangi Şartlar Aranır?
Tecil-terkinden yalnızca “imalatçı” vasfını taşıyan satıcılar yararlanır. Tebliğe göre imalatçının:
- Sanayi siciline kayıtlı olması ve sanayi sicil belgesini taşıması, ya da Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından alınmış çiftçi kayıt belgesi, gıda işletmesi kayıt belgesi veya işletme onay belgelerinden birine sahip olması,
- İlgili meslek odasına kayıtlı olması,
- Üretimin yapıldığı dönemde yürürlükteki Sanayi Sicil Tebliğleri’nde öngörülen sayıda işçi çalıştırması ve gerekli araç parkına sahip olması ya da kapasite raporundaki üretim altyapısına sahip olması gerekir.
Bu şartları taşıyan imalatçı, ihraç kaydıyla ilk mal teslim ettiği dönemde ve bir defa olmak üzere imalatçı belgesinin ve meslek odası üyelik belgesinin bir örneğini, ilgili dönem KDV beyannamesinin verilme süresine kadar bağlı olduğu vergi dairesine dilekçe ekinde verir. İmalatçı niteliğindeki değişiklikler de vergi dairesine ayrıca bildirilir.
İmalatçı, ihraç kaydıyla sattığı malların bir kısmını piyasadan hazır satın alabilir; ancak tecil-terkin yalnızca bizzat ürettiği mallar için uygulanır, piyasadan alıp sattıkları için uygulanmaz.
Hangi Mallar İçin Kesilebilir?
- Nihai mamul: İhraç kaydıyla satılan malın, ihraç edilen nihai mamul olması gerekir. Tebliğdeki örnekte pamuk ipliğini kumaşa çevirip ihraç eden firmaya iplik satan imalatçı, ihraç edilen mal iplik değil kumaş olduğu için tecil-terkinden yararlanamaz.
- Aynı mal: İhraç kaydıyla teslim edilen mal, ihracat faturasında ve gümrük beyannamesinde yer alan malla aynı olmalıdır. Farklı belirtilmişse aynı olduğunun vergi inceleme raporu ya da YMM raporuyla tespiti istenir.
- Eklenti ve ambalaj: Asıl mal 11/1-c kapsamında alınmışsa, malın eklentisi, ayrılmaz parçası ya da ambalaj malzemesi de bu kapsamda teslim edilebilir. Asıl mal ihraç kaydıyla alınmamışsa ambalaj maddesi de bu kapsama girmez.
- Kesin ihracat: Geçici ihracat veya hariçte işleme rejimiyle yurt dışına çıkan mallar, kesin ihracata dönmedikçe ihracat sayılmaz; kesin ihracı öngörülmeyen mal için ihraç kaydıyla teslim uygulanamaz.
Süre: Üç Ay ve Ek Süre
Mal, ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmelidir. Örneğin teslim 10 Mart’ta yapılmışsa takip eden aybaşı 1 Nisan olur ve süre 30 Haziran’da dolar.
İhracat mücbir sebep ya da beklenmedik durum yüzünden bu sürede yapılamıyorsa ihracatçı, en geç üç aylık sürenin bitiminden itibaren 15 gün içinde ilgili vergi dairesi başkanlığına ya da defterdarlığa dilekçe vererek ek süre isteyebilir. Dilekçeye yalnızca ihraç kaydıyla teslime ait faturanın bir örneği eklenir. Ek süre üç ayla sınırlıdır; üç aydan kısa ek süre alanlar dışında ikinci bir ek süre verilemez. Bu süreden sonra ya da ihracatçı dışında biri tarafından yapılan talepler değerlendirilmez.
İhracat Gerçekleşmezse Ne Olur?
İhracatçı malı hiç ihraç edemezse ya da süresinden sonra ihraç ederse, ihraç kaydıyla teslim mahiyet itibarıyla yurt içi mal teslimine dönüşür. Tecil edilen vergi, tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanun’un 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte imalatçıdan tahsil edilir. İhracat 213 sayılı Kanun’da belirtilen mücbir sebepler yüzünden yapılamamışsa vergi, 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre tecil faiziyle tahsil edilir.
Beyan ve Terkin İçin Gereken Belgeler
İmalatçı, teslimin yapıldığı dönemin 1 No.lu KDV beyannamesinde teslim bedelini matrah bölümünde beyan eder ve “İhraç Kaydıyla Teslimler” bölümündeki “İhraç Kaydıyla Teslimlere İlişkin Bildirim” tablosunda “İşlem Türü” listesinden 701 kodlu satırı seçip KDV hariç teslim bedelini girer.
Terkin için vergi dairesine, malın ihraç edildiğini gösteren gümrük beyannamesi ya da listesi ile ihraç kaydıyla satış faturaları birlikte ibraz edilir. Gümrük beyannamesinde imalatçı firma bilgisi yoksa imalatçı, ihracatçı firmadan bir yazı alıp beyannameye ekler. Yazıda gümrük beyannamesinin tarihi ve sayısı, imalatçının unvanı, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, ihraç kayıtlı faturanın tarihi, numarası, malın cinsi, miktarı, bedeli, KDV oranı ve hesaplanan KDV tutarı bulunur.
İhracat Faturasından Farkı
İhraç kayıtlı fatura yurt içinde, imalatçıdan ihracatçıya kesilir; KDV tahsil edilmez ve vergi, malın süresinde ihraç edilmesi şartına bağlı olarak terkin olunur. İhracatçının yurt dışındaki müşterisi adına düzenlediği fatura ise ayrı bir belgedir; tebliğ, ihraç kaydıyla satılan malın bu faturadaki ve gümrük beyannamesindeki malla aynı olmasını arar. İkinci belgeyi anlatan yazımız: İhracat Faturası Nasıl Kesilir. Fatura kesme usulünün genelini merak ediyorsanız Basit Usulde Fatura Nasıl Kesilir yazısına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İhraç kayıtlı fatura nedir?
İmalatçının, ihraç edilmek şartıyla ihracatçıya sattığı mal için KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesi uyarınca KDV tahsil etmeden düzenlediği faturadır. KDV beyan edilir, vergi dairesince tecil edilir ve mal süresinde ihraç edilirse terkin olunur.
İhraç kayıtlı faturaya hangi ifade yazılır?
Tebliğe göre faturaya şu ifade yazılır: “3065 sayılı KDV Kanununun (11/1-c) maddesi hükümlerine göre, ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, KDV tahsil edilmemiştir.”
İhraç kayıtlı satışta mal kaç ay içinde ihraç edilmelidir?
Malın ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmesi gerekir. Mücbir sebep ya da beklenmedik durum varsa ihracatçı, sürenin bitiminden itibaren 15 gün içinde dilekçe vererek en fazla üç ay ek süre isteyebilir.
İhracat süresinde yapılmazsa ne olur?
İhraç kaydıyla teslim yurt içi mal teslimine dönüşür. Tecil edilen vergi, 6183 sayılı Kanun’un 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla imalatçıdan tahsil edilir; mücbir sebep varsa tecil faizi uygulanır.
İhraç kayıtlı fatura kesmek için imalatçı olmak şart mı?
Evet, tecil-terkin uygulamasından yalnızca imalatçı vasfını taşıyan satıcılar yararlanır. Sanayi sicil belgesi ya da çiftçi kayıt, gıda işletmesi kayıt veya işletme onay belgelerinden biri, meslek odası kaydı ve gerekli işçi ile araç parkı ya da kapasite raporundaki altyapı aranır.
KDV’nin tahsil edilmemesi zorunlu mudur?
Tebliğe göre tecil-terkin ihtiyari bir uygulamadır; imalatçı ihracatçıdan KDV tahsil ederek de teslim yapabilir.